Henry Y. Mañus
179 Basak-Iba, Lapu-Lapu City

MIBAHAKHAK kog katawa dihang akong nakita si Andoy nga nahulog sa hagdanan sa ilang balay karong hapona. Gibati kog kalipay ning kalampusan sa gihimo kong panimalos ngadto kang Andoy. Gitangtang ko ang ikaupat nga ang-ang sa kahoyng hagdanan sa ilang balay ug gibalik ko kini sa kanhing gitaptan nga wa nay lansang. Sa pagtikang gayud ni Andoy niini natagak diha-diha ang ang-ang ug nahulog si Andoy sa yuta. Nalukapa ang kanahan.

Maldito kaayo si Andoy. Nabaniog ang iyang kaisog didto sa eskuylahang elementarya sa among dapit. Kutob sa estudyante nga di mohatag sa iyang pangayuon makatilaw gayud sa iyang kinumo. Kanunay ipatawag sa prinsipal ang iyang inahan tungod sa iyang kabadlungon. Walo na siya ka tuig sa elementarya kay kanunay man siyang mahagbong sa klase.

Sun.Star accepts donations for victims of Typhoon Ondoy

Kagahapon nahiaguman ko ang kabangis ni Andoy. Gisumbag ko niya sa makadaghan didto sa eskuylahan tungod kay wa ko makahatag sa kuwarta nga iyang gipangayo nako.

“Liboy, hatagi kog pesos kay akong ipalit og sigarilyo. Pagdali!” banghag ni Andoy dayong gunit sa akong sinina.

“Wa ra ba koy kuwarta, Doy!” tubag ko dayong lakang pahilayo kaniya.

“Unsay waaa!” singgaak ni Andoy nga nakapahunong nako.

Gikuot ni Andoy ang tanang bulsa sa akong purol. Sa akong kapungot gibunalan ko siya sa akong bag nga puno sa mga libro ug nutbok. Apan nasagang niya ang akong atake ug gisuntok ko niya sa makadaghan. Natumba ko sa sementadong salog ug nalukapa. Unya nibarog ko nga naghilak sa kasakit sa akong kalawasan ug nilakaw palayo kaniya. Wa ko pamatia ang kinataw-anay sa mga estudyante nga nakakita sa nahitabo. Diha-diha nibahad ko nga manimalos.

Ug karong higayuna nalipay ko. Nakabalos na gyud ko kang Andoy, ning iyang pagkahagbong sa ilang hagdanan. Nasiguro ko nga napiangan gyud siya. “Ha-ha-ha!” dako kaayo ang akong katawa.

Nianang pagkasunod adlaw laing operasyon na sab ang nahunahunaan kong buhaton. Wa pa ko matagbaw sa nahitabo kang Andoy, busa himuon ko na sab ning hapona ang lain kong balos. Nisayo ko sa paggawas sa eskuylahan sa tuyo nga maunhan ko si Andoy sa pagpauli. Managsilingan ra kami ug usa ra ka dalan ang among agianan.

Mingaw ang balay nilang Andoy sa akong paghiabot. Wa sa balay ang iyang mga ginikanan kay nanghipos sa ilang kahayupan. Gitangtang ko dayon ang ikatulong ang-ang sa kahoy nilang hagdanan ginamit ang martilyo nga giandam ko nang daan alang niini. Human ko mabuhat ang sama sa gihimo ko kagahapon, dali kong midagan paingon sa labong nga kasagbutan sa atbang. Mitago ko ug nagpaabot sa sunod nga hitabo.

Milantaw ko sa unahan. Nakita ko si Andoy nga nagtakiang padulong sa ilang balay. Nagping-it ang dagway niini gumikan tingali sa kasakit sa napiang niyang tiil. Nakapahiyom ko nga nagsud-ong kaniya nga nagkaduol.

Unya… BOG! Nabati ko nga may nahagbong.

“Agaaayyy…!” may misiyagit kay nasakitan.

Nakalitan ko dihang akong nadungog ang kusog nga lugapak ug singgit. Gitan-aw ko ang gigikanan sa singgit ug nakita ko ang akong inahan nga nalukapa sa yuta tungod sa hagdanan nilang Andoy. Dali kong miduol kang mama ug giagak ko siya. Naghilak siya sa kasakit ug mihapyod sa iyang hawak ug lubot nga nabunal sa yuta.

“Nganong nia ka man, Ma?” sukot nako kang Mama Sita.

“D-Duna man god koy tuyo sa nanay ni Andoy, Dong Liboy, apan sa akong pagsaka sa ilang hagdanan natangtang ang ikatulong ang-ang niini. Natagak nuon ko. Aguroyyy!” tuaw ni Mama Sita nga milakaw nga nagtangkihod pauli sa among balay.

Gihasol ako karon sa tumang pagmahay. Gibasulan ko sa hilom ang akong nabuhat. Unya nakahukom ko nga mangayog pasaylo kang Andoy ug sa pinangga kong inahan. (KATAPUSAN)